Bij performance management ligt de focus van de bedrijfsvoering op het behalen van resultaten. Eerst wordt bepaald wat de norm is, dus wat minimaal uitgevoerd moet worden in een bepaalde functie. Op basis hiervan worden meetbare doelen geformuleerd en concrete acties uitgezet die ervoor moeten zorgen dat deze doelen worden gerealiseerd. Na verloop van tijd wordt bekeken of deze doelen daadwerkelijk zijn gehaald.

Indien dit niet het geval is, worden maatregelen genomen. In de Verenigde Staten en Nederland blijkt dat deze methode de arbeidsproductiviteit doet stijgen. Sterker nog, elk van bovengenoemde stappen leidt afzonderlijk al tot een hogere productiviteit. Reden voor de Antilliaanse overheid om Curises -het Curaçao Institute for Social Economic Studies, verbonden aan de UNA - een onderzoek met betrekking tot Performance Management te laten starten. Dit gebeurde in 2003, met als titel ‘De invloed van performance management op de arbeidsproductiviteit en samenwerking’. Het onderzoek wordt geleid door professor dr. Henk Thierry, een deskundige op het gebied van arbeidsproductiviteit. e consultants van Deloitte & Touche en PriceWaterhouseCoopers (PWC) gingen bij vier pilot organisaties aan de slag met Performance Management. Curises heeft inmiddels de intentie het onderzoek ook uit te voeren bij vijf midden- en kleinbedrijven.

Iris van Uchelen (PWC) leidde de pilot bij twee bedrijven. ‘Het management is niet ltijd op de hoogte van de hoeveelheid productie die een bedrijf draait. Prestaties worden voornamelijk financieel gemeten’, zo concludeert zij na drie jaar. Hierdoor kost de diagnose van de bestaande situatie extra tijd. Verder is het belangrijk dat doelen meetbaar worden geformuleerd.’ Een doel als: we willen veel winst maken, is niet te meten. Het begrip ‘veel’ is namelijk subjectief. Door met het management hierover te praten, wordt langzaam duidelijk wat men wil en wat haalbaar is. Een voorwaarde voor een succesvolle invulling van het concept performance management is een organisatieleiding die volledig achter het principe staat. Een transparante bedrijfsvoering is namelijk noodzakelijk. Dat betekent volledige openheid van zaken, inzicht in de cijfers, kritisch durven kijken naar zichzelf en de wil tot verbeteren. Doelen worden geformuleerd op afdelings- en individueel niveau, maar allereerst op organisatieniveau.

Medewerkers staan niet altijd te juichen als ze van performance management horen. ‘Er ontstaat snel weerstand. Mensen vragen: waarom moet dit allemaal gebeuren? Deed ik het soms niet goed?’, vertelt de PWC consultant. Dat is echter niet aan de orde. Het gaat om effectiever werken: performance management dient vooral als platform voor verbeteringen en niet als instrument van straf voor medewerkers. Van Uchelen hielp mensen tijdens workshops met het meetbaar formuleren van doelen. Dit vergt een andere manier van denken en dat kost tijd. Volgens haar collega, Earl Balborda, is het op de Antillen ook niet de gewoonte dat mensen verantwoordelijk worden gesteld voor taken. ‘Mensen zijn vaak bang afgerekend te worden op fouten die zij maken,’ bevestigt van Uchelen. ‘Daarom zetten ze liever geen doelen op papier.’ Haar voorlopige conclusie is dat het tijd kost performance management in te voeren op de Antillen. Ze schat in dat minstens een jaar uitgetrokken moet worden om meetbare doelen vast te stellen, de prestaties ten opzichte van deze doelen te meten, en aan de hand hiervan de organisatie te sturen. Een eventuele koppeling met het beoordelings- en beloningssysteem komt pas veel later aan de orde, wanneer de betrokkenen voldoende vaardig zijn in het toepassen van de systematiek.

Van Uchelen is ervan overtuigd dat performance management een positieve invloed heeft op de arbeidsproductiviteit. ‘Alleen al door te meten wat mensen nu eigenlijk doen, zie je een stijging van de productiviteit. Dat komt omdat mensen zich gaan focussen op wat ze doen en hoe ze het doen.’ Balborda ziet de belangstelling voor het begrip arbeidsproductiviteit op de Antillen toenemen. Zo zal hij binnenkort in opdracht van een overheidsdienst starten met een onderzoek naar arbeidsproductiviteit op Curaçao in vergelijking met de regio. De resultaten van het onderzoek ‘De invloed van Performance management op arbeidsproductiviteit en samenwerking’ worden op termijn gepubliceerd.

Met dank aan Iris van Uchelen en Earl Balborda, PriceWaterhouseCoopers