Hoe motiveer je inactieve medewerkers? Een receptioniste die met het hoofd op haar armen een dutje doet achter de ontvangstbalie; een productiemedewerker die meer tijd doorbrengt in de koffiekamer dan op zijn werkplek; een administratieve kracht die de hele dag lijkt te chatten. Ongetwijfeld zijn zij een doorn in het oog van vlijtige bazen. Maar er is iets aan te doen. Het toverwoord is: motivatie.

Om meer inzicht te krijgen in motivatie is een korte uitleg over het begrip op zijn plaats. In de theorie wordt onderscheid gemaakt tussen twee verschillende soorten motivatie namelijk:

Extrinsieke motivatie:
De medewerker wordt door factoren buiten hem zelf gemotiveerd om bepaalde (hoeveelheden) werkzaamheden uit te voeren. Bijvoorbeeld: salaris; de status die het werk heeft; vooruitzicht op een bonus.

Intrinsieke motivatie:
de medewerker is uit zichzelf gemotiveerd om taken uit te voeren. Hierbij valt te denken aan de voldoening die het geeft om het werk uit te voeren en de kans op promotie. Uit onderzoek blijkt, niet zo verwonderlijk, dat mensen beter presteren als ze plezier hebben in hun werk. En die lol lijkt in de praktijk veroorzaakt te worden door een combinatie van de werkomstandigheden, het takenpakket en de werknemer zelf. Het realiseren van een hoge arbeidsproductiviteit kan dus alleen als naar twee kanten wordt gekeken: de medewerker én de organisatie. Hieronder zetten we een aantal opties op een rij:

Prestatie en beloning koppelen
Het koppelen van beloning aan prestaties was lange tijd moeilijk bespreekbaar. Het is ook een systeem dat makkelijk tot fouten kan leiden. Denk aan leidinggevenden die subjectief beoordelen en  prestaties die fout gemeten worden. Een helder beoordelingssysteem is dan ook noodzakelijk voor het slagen. Zo’n systeem kan prikkelend werken op de motivatie van de werknemer.

Niet ziek? Ping ping
Ziekteverzuim kost geld: alleen al doordat salaris wordt betaald aan iemand die niet produceert. Sommige bedrijven geven daarom een bonus aan medewerkers die zich gedurende het jaar niet hebben ziekgemeld. Het kan werknemers die zich snel een of twee dagen ziek melden doen besluiten toch maar te gaan werken.

Duidelijke functieomschrijving
Zorg voor een helder, eenduidig takenpakket waarover geen twijfel kan bestaan. De medewerker moet weten wat van hem of haar wordt verwacht om überhaupt iets te kunnen uitvoeren. Bovendien kan hij op deze manier ook worden aangesproken op zijn werkhouding.

Doelen stellen
Laat de medewerker zelf opschrijven wat hij de komende periode wil bereiken. Ga vervolgens aan het eind van de afgesproken tijd samen na of het doel is bereikt. Evalueer waarom wel/niet en stel weer nieuwe doelen. Om gemotiveerd te blijven, hebben de meeste mensen een uitdaging nodig. Dat wordt op deze manier gecreëerd.

Zorgvuldige selectie
De juiste persoon op de juiste plaats is heel belangrijk. De werknemer moet zijn functie niet alleen aan kunnen, maar het ook nog eens leuk vinden om zijn taken uit te voeren. Een goed werving- en selectiebeleid is dan ook onontbeerlijk. Iemand aannemen omdat u bevriend bent met zijn zus, garandeert geen gemotiveerde medewerker.

Perspectief bieden
Zorg voor carrièremogelijkheden. Geef de medewerker die het goed doet de kans zich te bewijzen in een hogere functie. Natuurlijk zorgt u daarbij voor voldoende begeleiding.

> Linda Taminiau