Column door Xandra Kleine
Een onderneming kan worden uitgeoefend als zelfstandige (een eenmanszaak) of in een rechtspersoon (een NV of BV). Als zelfstandige krijg je qua fiscus te maken met de inkomstenbelasting, en als rechtspersoon - hier voor het gemak beperkt tot de NV - met de winstbelasting. De regels die bepalen hoe de winst moet worden berekend, komen grotendeels overeen bij beide vormen, maar op het terrein van pensioen is er een enorm belangrijk verschil waarmee de ondernemer rekening moet houden.
De ondernemer die als zelfstandige in een eenmanszaak opereert is namelijk niet in een dienstbetrekking. Als diezelfde persoon de onderneming leidt vanuit een NV waarvan hij directeur is, dan wordt hij wel geacht in dienstbetrekking te zijn. En alleen als je een dienstbetrekking hebt, kan de werkgever (in casu de NV) een pensioen toekennen. Wat
is in fiscale zin een pensioen en wat is daarvan het fiscale voordeel?
Pensioen is een term die op veel verschillende manieren wordt gebruikt. Ik bedoel ermee het recht op een financiële uitkering vanaf een bepaalde leeftijd tot aan het overlijden, waardoor er vanaf de pensioenleeftijd minder, of zelfs helemaal geen, noodzaak meer is om te werken. Dat recht op zo’n uitgestelde uitkering kan door de werkgever worden toegekend en betaald, maar kan uiteraard ook door iedereen zelf worden gespaard. Pensioen is dus een vorm van sparen voor de oude dag.
De fiscus in de Nederlandse Antillen stimuleert deze vorm van sparen niet, met uitzondering van pensioen dat door een werkgever aan zijn werknemer wordt toegekend, en dan ook nog onder specifieke voorwaarden. Dat is dus een groot verschil tussen de zelfstandige en de directeur van de NV. Beide doen hetzelfde, maar de één kan niet gesteund door de fiscus voor pensioen sparen en de ander wel. Sparen uit je netto inkomen kan uiteraard in principe iedereen.
Wat is het fiscale voordeel dat de wetgever biedt? Alle voordelen uit arbeid zijn belast, maar als een werkgever een pensioen aan een werknemer toekent, dan hoeft over de waarde van dat recht geen (loon- en inkomsten)belasting te worden betaald.
Althans, de belastingheffing wordt eigenlijk uitgesteld tot het moment van de daadwerkelijke uitkeringen. Tevens kan de werknemer de verplichte eigen bijdrage aan de opbouw van pensioen fiscaal aftrekken. Wat is het voordeel? Een voorbeeld: een werknemer verdient NAf 8.500 per maand. Met een tarief van 49,4% loonbelasting houdt hij netto NAf 4.301 over. (NB dit is overigens feitelijk niet juist wegens de progressie in de tarieven). De werkgever en werknemer bespreken een salarisver-hoging. Hierbij geeft de werknemer aan dat hij graag pensioen zou willen opbouwen. De werkgever is bereid de loonkosten van deze werknemer te laten stijgen met 10% (met NAf 850) en hij heeft er geen bezwaar tegen als dat in de vorm van een pensioen gaat. De werknemer wil zelf ook wel mee opbouwen met 5% van zijn loon (NAf 425).
Zou de verhoging als salaris worden toe-gekend, dan zou van de salarisverhoging NAf 430 netto worden uitgekeerd (de sociale premies gemakshalve even buiten beschouwing gelaten). Maar indien de verhoging als pensioentoekenning gebeurt, dan betekent dit dat de NAf 850 onbelast blijft en in zijn geheel naar de pensioenpot kan, terwijl de eigen bijdrage van NAf 425 eveneens naar de pensioenpot gaat. Hierdoor is er NAf 210 minder belasting verschuldigd. Dus de werknemer zou in het geval van een pure salarisverhoging netto NAf 430 in handen hebben, in totaal per maand 4.731, maar met de pensioenafspraak krijgt hij NAf 4.086 netto in handen (dus niet 4.301 minus 425 zijnde NAf 3.876). Daarnaast is er een pensioenpot voor hem afgezonderd van maandelijks NAf 1.275, dus in totaal NAf 5.361, en dat is maar liefst NAf 630 per maand meer, zij het natuurlijk wel dat het pensioendeel als bedrag is vastgezet voor later en dus niet direct besteedbaar is.
De fiscus faciliteert onder voorwaarden
De wetgever wenst dit voordeel uitsluitend toe te kennen als er een aantal waarborgen zijn zoals:
- is het pensioen inderdaad gewaarborgd of wordt de pensioenpot toch eerder leeg geschud;
- kan er belastingheffing plaatsvinden op moment van uitkeren, want uitstel is goed maar de latere heffing moet wel mogelijk zijn;
- komen de pensioenuitkeringen niet op te jonge leeftijd tot uitkering;
- is de hoogte van het pensioen niet te hoog zodat er onnodig belastingheffing wordt uitgesteld of per jaar te hoge bijdragen nodig zijn, en meer van dergelijke aspecten.
Zodra een werkgever en werknemer een pensioen afspreken, moet de pensioenpremie afgestort worden bij een verzekeringsmaatschappij, die de verplichting tot het uitkeren van pensioen van de werkgever overneemt. De verzekeringsmaatschappij moet in principe op de Nederlandse Antillen gevestigd zijn. Het pensioenrecht mag niet meer zijn dan 70 procent van het pensioengevend salaris en jaarlijks mag niet meer dan 2 procent worden opgebouwd. De pensioeningangsleeftijd moet in principe 60 jaar zijn. De bijdrage van de werknemer mag niet meer dan 50 procent van de totale pensioenbijdragen zijn en tevens niet meer dan 15 procent van het pensioengevend loon.
In het voorafgaande voorbeeld is het fiscale voordeel van pensioen voorgerekend en tevens aNAfegeven wat zoal de voorwaarden zijn. Eén en ander is uiteraard ingewikkelder dan het doorvoeren van een salarisverhoging, maar zorgt er wel voor dat er straks ook inkomen zal zijn om een plezierige oude dag te hebben. Een beroep doen op steun van kinderen naast de AOV-uitkering van de overheid is dan niet meer nodig.
De regels gelden voor de ondernemer die zijn onderneming leidt in de vorm van een NV en aldaar directeur is, maar helaas niet voor de zelfstandige. Het enige fiscale voordeel dat de wetgever aan een zelfstandige biedt is een aftrek van NAf 1.000 per jaar als dat geld betaald wordt voor een levensverzekering.
In een volgend artikel gaan we graag in op andere aspecten van de fiscus en het pen-sioen van de ondernemer.
Mr Xandra M. Kleine-van Dijk
www.spigthoff.com
Scharlooweg 33
Tel. 461 8700
Spigthoff Advocaten & Belastingadviseurs
