Jarenlang heeft het begrip ‘intelligentie’ hoofdzakelijk in relatie gestaan tot wat wij noemen cognitieve intelligentie, oftewel IQ (intelligentie quotiënt). Sinds de jaren negentig is het begrip EQ (emotionele intelligentie) een rol gaan spelen. Het wel of niet hebben van een hoog EQ is tegenwoordig zelfs graadmeter voor het kunnen uitblinken ten opzichte van andere leiders.

Het succes van grote leiders werd vroeger in hoge mate gezien als het directe resultaat van het goed kunnen redeneren, goed en snel informatie op kunnen slaan en verwerken, en logisch en analytisch kunnen denken met betrekking tot complexe vraagstukken. Tegenwoordig is het hebben van een hoge emotionele intelligentie (EQ) belangrijker binnen het bedrijfsleven dan het hebben van een hoog IQ. Maar wat is EQ nou precies en wat kun je er allemaal mee?
In 1996 introduceerde Daniel Goleman het begrip emotionele intelligentie voor het eerst aan het grote publiek met zijn boek Emotionele Intelligentie – Emoties als Sleutel tot Succes. Ondanks dat het niet zijn bedoeling was geweest om het begrip emotionele intelligentie als officiële term naar buiten te brengen, raakte het bij de meeste mensen vrij snel ingeburgerd en steeg de populariteit ervan wereldwijd in recordtempo. In zijn boek onderzocht Goleman onder andere het effect van EQ in bedrijven en de gevolgen voor het bedrijf bij het ontbreken ervan. Daarbij liet hij op ingenieuze wijze zien wat de samenhang is tussen het hebben van een succesvol bedrijf en het goed kunnen hanteren en onder ogen zien van emoties.
Emotionele vaardigheden en dimensies
Bij EQ komen emotionele vaardigheden aan de orde: het herkennen en reageren op emoties van anderen en het in staat zijn om eigen gevoelens adequaat te benutten en optimaal te controleren. Hoog scoren op emotionele intelligentie verhoogt de kans dat je succesvol bent in je werk en dat je goed bent in het omgaan met andere mensen, in intieme relaties en in de omgang met familie en vrienden. Vaardigheden die onder EQ vallen zijn onder andere optimisme, stresstolerantie, empathie, flexibiliteit en assertiviteit. Het hebben en beheersen van dit soort vaardigheden vergt dus een geheel nieuw perspectief op sociaal gedrag, managementstijl, interpersoonlijke vaardigheden en attitudes.
Bij EQ gaat men uit van twee aspecten: het begrijpen van jezelf, je doelen, intenties, gedrag en reacties; en het begrijpen van anderen en hun gevoelens.

EQ vs. IQ
Het mooie van EQ is dat je vaardigheden kunt trainen en verbeteren. Deze mogelijkheid tot verbetering van EQ staat in tegenstelling tot IQ, – cognitieve intelligentie – dat voor een groot gedeelte vastligt. Ook is de invloed van emotionele intelligentie veel groter dan van IQ. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat ongeveer 15 procent van het succes in een carrière wordt bepaald door IQ en maar liefst 85 procent door EQ. Toch wil dat niet zeggen dat IQ en de nodige praktijkervaring compleet onbeduidend zijn geworden voor het onderhouden van een succesvol leven. Het in contact kunnen komen met je emoties zonder daarbij het resultaatgericht werken uit het oog te verliezen, vergt nog steeds wel het goed kunnen combineren en balanceren van je EQ en IQ.

Samenspel tussen voelen en denken
De kern van emotionele intelligentie is dus het samenspel tussen voelen en denken. Hoe beter deze twee op elkaar zijn afgestemd, hoe groter de kans bestaat op het hebben van een hoog EQ; met andere woorden, meer kans om te slagen in het leven. Om tot dit punt te kunnen komen is het wel nodig om de zes dimensies van EQ (ontwikkeld door onder anderen Savoney & Mayer) zoveel mogelijk te implementeren in je dagelijks handelen. Deze zijn: emotioneel zelfbewustzijn, assertiviteit, inlevingsvermogen, interpersoonlijke relaties, stresstolerantie en impulscontrole.

De meeste testen (die tegenwoordig online kunnen worden gedaan) geven echter in de meeste gevallen een algemene EQ-score en een score op vijf aparte schalen, intrapersoonlijk vermogen, interpersoonlijk vermogen, aanpassingsvermogen, algemene gemoedstoestand en stressmanagement. Een zeer bekende test daarbij is de zelfanalysetest ‘Emotional Quotient Inventory (EQ-i)’ ontwikkeld door Reuven Bar-On in 1997.

Intrapersoonlijk vermogen – emotionele zelfcontrole
Bij intrapersoonlijk vermogen gaat het om zelfbewustzijn en het herkennen van, en uiting geven aan een gevoel op het juiste moment. Wanneer iemand zijn gevoelens en emoties niet kan onderkennen gaan die emoties vaak een eigen leven leiden, waardoor die persoon geen greep meer heeft op zijn eigen leven. Het kunnen benoemen en verwoorden van de eigen emoties is dus een belangrijke basis voor emotionele intelligentie.

Interpersoonlijk vermogen – sociale vaardigheden/omgang met anderen
Mensen die hun eigen emoties kunnen reguleren kunnen vaak ook de emoties van anderen hanteren en in zekere zin zelfs beïnvloeden. Voorbeelden hiervan zijn onder andere oog hebben voor motieven en interesses van anderen, persoonlijke aansluiting vinden bij anderen, kunnen samenwerken en overleggen, onderhandelen over oplossingen en in groepsverband kunnen werken.

Aanpassingsvermogen – empathisch vermogen
Empathie houdt in de mate waarin jij je bewust bent van de gevoelens van anderen en die ook begrijpt (en in hoeverre je wilt voorkomen anderen te kwetsen). Hierdoor voelt de ander zich op zijn gemak en begrepen. Empathisch zijn betekent niet dat je het altijd met iemand eens moet zijn, maar wel dat je begrip kunt opbrengen voor de ander, wat het contact en de samenwerking makkelijker maakt.

Algemene gemoedstoestand – zelfmotivatie
Mensen die zichzelf goed weten te motiveren en over het algemeen hoopvol en optimistisch door het leven gaan, overwinnen makkelijker emoties als angst en depressiviteit dan anderen die hierover niet beschikken. Het uitgangspunt bij deze dimensie is dat men emoties positief in kan zetten om de eigen capaciteiten te verwezenlijken en daardoor opgezweept kan worden tot bijzondere prestaties.

Stressmanagement – emotionele zelfcontrole
Cruciaal is hierbij de mate waarin iemand effectief en constructief zijn emoties onder controle kan houden en bestand is tegen tegenslagen en stressvolle situaties.
Mensen die bijvoorbeeld niet goed omgaan met gevoelens van overmatige angst, depressie en irritatie, hebben veel minder energie ter beschikking voor productieve doeleinden. Bewustwording van emoties is de eerste stap van het reguleren ervan.

Emotioneel bedrijf
Werken aan de emotionele intelligentie van een bedrijf is zeer zeker van essentieel belang om het bedrijf van binnenuit te laten groeien en bloeien en zichzelf continue te ?laten vernieuwen. Bedrijven op Curaçao ?vormen hierbij geen uitzondering. Er zijn verschillende manieren waarop een bedrijf omgetoverd kan worden tot een zogezegd ‘emotioneel bedrijf’. Het uitvoeren van een EQ-assessment onder het personeel, gevolgd door intensieve trainingen, is hierbij vaak een goed uitgangspunt. Dikwijls worden dit soort coachingsactiviteiten uitbesteed aan speciaal hiervoor opgezette bedrijven. Daarnaast kunnen de verschillende (gratis) onlinetesten een uitkomst bieden. Kijk voor een aanbod van diverse testen op:

1)    IQtest.nl ?http://www.iq-test.nl/eq.php ?(nederlands)
2)    PsychTests.com?http://www.psychtests.com/tests/iq/emotional_iq_r2_access.html ?(engels)
3)    Queendom?http://www.queendom.com/tests/?access_page/index.htm?idRegTest=1121 ?(engels)

Tekst > Melinda Domacassé