Veel ongeschoold werkenden op Curaçao - Op Curaçao wordt momenteel een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van toepassing van EVC in lokale organisaties. De afkorting EVC staat voor Erkenning van Verworven Competenties. Het is een instrument dat steeds vaker op werknemers wordt toegepast. Coaching licht toe waarom EVC voor organisaties op Curaçao van belang kan zijn.

De helft van de 56.000 werkende mensen op Curaçao is qua opleiding niet verder gekomen dan het voortgezet onderwijs op voorbereidend niveau. Deze werknemers hebben na ?de basisschool niet meer dan een of twee jaar voortgezet onderwijs gevolgd. Dat betekent dat er in veel van onze organisaties mensen werken zonder afgeronde beroepsopleiding ?of een formeel diploma voor het beroep dat ?ze uitoefenen. Dat wil niet zeggen dat ze hun werk niet goed verrichten of zich niet verder zouden kunnen ontwikkelen. Maar zonder vorm van formele erkenning van de opgebouwde kennis en ervaring, zitten ze in feite vast in hun positie.

Life long learning
Curaçao is niet de enige gemeenschap die met deze uitdaging te maken heeft. In veel landen wordt daarom in toenemende mate aandacht besteed aan life long learning, een leven lang leren. Het gaat om projecten in het onderwijs en het bedrijfsleven die bedoeld zijn om het opleidingsniveau van de werkende bevolking te verhogen en om het vooral ook hoog te houden. Werkenden zonder diploma krijgen zo langs een aangepaste leerweg alsnog een officiële erkenning.
Bovendien kunnen ze zich ook verder ontwikkelen als de barrière van het te laag geschoold of ongediplomeerd zijn eenmaal is geslecht. Want dertig jaar lang hetzelfde werk doen zonder ooit iets bij te leren kan anno 2009 niet meer. Kennis veroudert te snel en werkprocessen zijn dynamisch. Ook de werkomgeving verandert voortdurend, bijvoorbeeld met nieuwe eisen op het gebied van kwaliteit, arbeidsomstandigheden en milieu. Voortdurend bijscholen, oftewel een leven lang leren, is de manier om hiermee om te gaan.

EVC: Leren doe je overal
Veel ongediplomeerd werkenden hebben ?ruime ervaring en kennis opgedaan tijdens ?de uitoefening van hun werk of hobby’s en ?in hun sociale netwerken. Maar ze zullen niet gauw geneigd zijn om terug te gaan naar de schoolbanken om vanaf het prille begin alsnog op een schoolse manier een (extra) diploma ?te behalen. Op Curaçao zijn de mogelijkheden voor volwassenenonderwijs tot nu toe sowieso zeer beperkt.
Er is echter de optie voorhanden in de vorm van Erkenning van Verworven Competenties. EVC beoogt de erkenning, waardering en verdere ontwikkeling van wat een individu heeft geleerd in elke mogelijke leeromgeving: in formele omgevingen zoals op school, maar ook ?in niet-formele of informele omgevingen zoals de werkplaats of thuis. Meer dan eens verzuchten werkgevers dat werknemers die op ?de werkvloer matig presteren, buiten werktijd in de sportclub of de carnavalsvereniging wel topprestaties leveren. Een EVC-procedure legt die capaciteiten en daarmee de mogelijkheden in de werkomgeving bloot.
Alle soorten kwaliteiten komen bij deze procedure in beeld, die het volgende omvat:

• inventarisatie van ?persoonlijke competenties;
• vergelijking daarvan met een ?bepaalde opleidingsstandaard;
• een vorm van erkenning van ?de competenties;
• verdere ontwikkeling van ?de aanwezige competenties.

Wat zijn competenties?
Over competenties bestaan nogal wat misverstanden. Vaak wordt gedacht dat het verwijst naar de soft skills van medewerkers, zoals vaardigheden op het gebied van communicatie en interactie. In de context van organisaties, en ook in die van EVC, worden competenties gezien als een bepaalde combinatie van kennis, vaardigheden en houdingen die aansluit bij de eisen die aan een functie worden gesteld.
Het begrip competentie verwijst dus naar de afzonderlijke vaardigheden, kennis en attitudes (of ‘houdingen’) die iemand in staat stellen om zijn professionele taken succesvol uit te voeren. De competenties beschrijven dat iemand bekwaam of bevoegd is om bepaalde ?taken, functies en verantwoordelijkheden op zich te nemen.

Winst voor werkgevers en werknemers
Erkenning van Verworven Competenties (EVC) levert winst op, zo is uit de ervaringen in ?Nederland gebleken. Een EVC-procedure – waarbij de reeds aanwezige competenties ?in kaart worden gebracht – levert namelijk ?gemiddeld een half diploma op en daarmee enthousiasme en vertrouwen bij de individuele betrokkenen. Het geeft mensen een enorm motiverende impuls als men plots toch nog ruimere ontwikkelingskansen heeft middels scholing. De motivatie om nu ook de andere helft van het diploma te halen is groot. Voor de werkgever is EVC een manier om het talent van medewerkers in het bedrijf optimaal te waarderen en te benutten. EVC maakt het ?verder mogelijk efficiënter om te gaan met scholingsgelden.

EVC op Curaçao
Om EVC op Curaçao te kunnen invoeren moet er een samenwerkingstructuur tot stand komen tussen het bedrijfsleven, opleidingsinstituten en EVC-aanbieders die gecertificeerd worden om procedures uit te voeren. Het betekent onder meer dat er opleidingen op maat moeten worden vormgegeven voor EVC-trajecten, en er moet worden geïnvesteerd in een structuur voor het inventariseren, testen en trainen middels dit instrument.
Het onderzoek dat nu wordt uitgevoerd is in handen van de Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek (OSA) dat via samenwerking is verbonden aan de Universiteiten van Tilburg en Utrecht. OSA heeft op Curaçao inmiddels het Caribbean Institute for Labor Studies (CILS) opgericht voor het verrichten van onderzoeken in de regio op het gebied van arbeidsmarktbeleid. Het onderzoek naar EVC wordt gefinancierd door de Projectdirectie Leren & Werken in Nederland. Na afloop moet duidelijk zijn wat de mogelijkheden en randvoorwaarden zijn om de erkenning op het eiland toe te passen. De bevindingen van het onderzoek worden in mei besproken tijdens een seminar met stakeholders en andere betrokkenen.
In Nederland is de toepassing van EVC onder meer bevorderd door:

• het stimuleren van de vraag naar ?EVC bij werkgevers, werknemers ?en werkzoekenden;
• het aanpassen van het opleidingsaanbod van de hogescholen;
• het inbedden van de EVC-voorziening ?in de opleidingsinfrastructuur;
• het oprichten van een Kenniscentrum ?EVC waarin kennis en ervaring worden ?verzameld en waar certificering van ?aanbieders plaatsvindt.

Werkgevers profiteren
Werknemers kunnen op de werkvloer een speciaal opleidingstraject doorlopen, waardoor ze niet naar school hoeven, maar wel een ervaringscertificaat kunnen halen. ?Dit kan onder leiding van hun werkgever en een erkende EVC-aanbieder (een opleidingsinstituut). Op het certificaat zijn werkervaring en competenties vastgelegd en gewaardeerd.

De voordelen voor werkgevers:
1.     Hoger niveau van kennis ?en vaardigheden van het personeel.
2.     Personeel kan met nieuwste ?methoden en technieken werken.
3.     Inzetbaarheid personeel neemt toe, ?binnen én buiten het bedrijf.
4.     Waardering van het personeel voor ?het bedrijf neemt toe en daarmee ?loyaliteit en prestaties.
5.     Ervaringscertificaat is effectief ?hulpmiddel bij sollicitatie-, functionerings- en promotiegesprekken.
6.     Reservoir aan capabele arbeidskrachten op arbeidsmarkt wordt groter.

Bij moeilijk te vervullen vacatures kunnen werkgevers leer- of maatwerktrajecten ‘Werkend Leren’ aanbieden aan bestaande werknemers. Dit kan ook in combinatie met een opleiding voor het ervaringscertificaat. De werknemers kunnen daarna promotie maken, waardoor er aan de onderkant ruimte vrijkomt voor nieuwe medewerkers.
Kenniscentrum EVC www.kenniscentrumevc.nl
OSA http://www.uvt.nl/osa/
Projectdirectie Leren & Werken www.leren-werken.nl
CBS Antillen www.cbs.an

Tekst > Stella van Rijn