HRM-instrumenten aan het werk - Menselijk talent (human resources) is voor steeds meer organisaties hét belangrijkste kapitaal en daarmee een cruciale sleutel tot succes. Gelukkig zijn er talrijke instrumenten om dit ‘menselijk kapitaal’ te managen en tot bloei te laten komen. Coaching besteedt per editie aandacht een specifiek HRM-instrument en biedt lezers handige tips en voorbeelden om hier zelf mee aan de slag te gaan.

Wat is medewerkerstevredenheid?
Medewerkerstevredenheid is de attitude (houding) van medewerkers ten opzichte van hun werk en het antwoord op de vraag: Wat vind ik in mijn werk nuttig en plezierig, of juist niet? Attitudes worden gevormd door concrete ervaringen zoals teleurstellingen en successen, en geven richting aan gedrag. Wanneer het werk bijdraagt aan de persoonlijke doelen van medewerkers (bijvoorbeeld door fijne sociale contacten of zelfverwerkelijking) zal niet alleen hun tevredenheid doorgaans toenemen, maar ook hun motivatie, de kwaliteit van de prestaties en de mate van betrokkenheid.

Wat levert een medewerkerstevredenheidsonderzoek op?
MTO’s hebben meerdere voordelen. Ze zenden het signaal naar medewerkers uit dat de organisatie hun ervaringen serieus neemt, dat ze bereid is om te luisteren en te zorgen dat belangrijke ideeën vanuit de werkvloer de directie bereiken. MTO’s geven het management ook een indruk van de heersende bedrijfscultuur (de ‘collectieve mentale programmering’ van het bedrijf) en van wat er precies in de organisatie speelt en leeft. Een goed uitgevoerd MTO verschaft aanknopingspunten om de motivatie van medewerkers te verbeteren en biedt het management een instrument voor kritische zelfreflectie en concrete verbeteracties.

Hoe ziet een medewerkerstevredenheidsonderzoek er uit?
MTO’s vinden vaak periodiek (bijvoorbeeld jaarlijks of vierjaarlijks) plaats in het kader van kwaliteitszorg en certificering. Afhankelijk van de vraagstelling biedt het onderzoek inzicht in arbeidsomstandigheden, arbeidstevredenheid (stress, werkplezier, interne knelpunten, samenwerkingsblokkades, etc) en arbeidsontwikkeling (promotie, verloop, etc). MTO’s bestaan meestal uit een basisvragenlijst, aanvullende (open) verdiepingsvragen, online tools, begeleidende brieven voor het personeel en handleidingen voor respondenten en onderzoekers. Daarnaast kan een benchmark op sector- of landsniveau worden toegevoegd, waardoor de organisatie zichzelf kan vergelijken. De directie kan haar hele organisatie aan een MTO onderwerpen (gespecificeerd naar team- of afdelingsniveau, management- of medewerkerniveau) of volstaan met een steekproef onder haar personeel.

Hoe pak je een medewerkerstevredenheidsonderzoek aan?
U kunt uw MTO in eigen beheer uitvoeren, bijvoorbeeld door hiervoor uw HRM-afdeling of een onderzoeksstagiaire in te zetten. Op internet en in managementliteratuur zijn allerlei tips en goede voorbeelden van (standaard) vragenlijsten en begeleidende brieven te vinden. Belangrijk is wel om draagvlak te creëren, anonimiteit te garanderen en te laten zien wat u met de data doet. Daarnaast kunt u ook een onderzoeksbureau inhuren, dat voor uw organisatie een ‘maatwerk MTO’ ontwerpt met vragen die passen bij uw specifieke organisatie. Het bureau kan ondersteunen in de voorbereiding en uitvoering van het onderzoek en eventueel ook als sparringpartner en consultant optreden om daadwerkelijk iets met de resultaten te doen.

Tips bij het opzetten van uw eigen MTO
Tips bij het succesvol uitvoeren van een MTO hebben vooral betrekking op het formuleren van heldere doel- en vraagstellingen, het werken aan draagvlak, communicatie en anonimiteit, uitnodigende en toegankelijke rapportages en zichtbare en goed gecommuniceerde vervolgacties. Coaching heeft speciaal voor professionals die naar aanleiding van dit artikel met MTO’s aan de slag willen een aantal handige voorbeeldinstrumenten verzameld.

Voorbeelden begeleidende brief

Tips bij een MTO

Voorbeeld MTO

Bronnen:
www.digitaal-enqueteren.nl
www.ornet.nl
www.business-wise.nl
www.tuxx.nl